sufeldinart

Tasavvuf Felsefe Din Sanat

Metafiziğin Dili: Müzik

Varoluş muammasını akıl ve mantık marifetiyle kavramaya çalışan ‘her asil ve kabiliyetli insan’ın eninde sonunda varacağı son nokta, bilimin nüfuz edemediği bir sınır ötesidir.

Nietzsche’ye göre mantıkçının kovulduğu bu bilgelik devleti’ne girme yolu sanattan geçmektedir. O, bakışlarını idrak edilemeyenden ayıramayan insanı şöyle tasvir eder: ‘..Burada o korku içerisinde, mantığın bu sınırlarda kendi etrafında nasıl canhıraş bir mücadele verdiğini ve nihayet kendi kuyruğunu ısırdığını görür- işte o zaman yeni bir bilgi biçimi ortaya çikar, trajik bir bilgi; trajik bilgi, sırf tahammül edilmek üzere, sanata bir iksir ve koruyucu olarak ihtiyaç duyar.’

Ancak, dertli bir keman sesi veya inleyen bir ney bizi, adeta alemin özünden yükselen derin arzu ile, kozmik iradeyle birleştirir; bize gamın, kahrın ve hicranın en ağırını ve en yoğununu yaşatır. Müzik bizde öylesine arayış ve yakarış hissi uyandirir, öylesine iç çekişlere , ihtilaçlara sebebiyet verir ki, bu durumda, sanki maddi varlığımızın eriyip yok olduğunu , muhayyilemizin bütün varlık tezahürlerinden arındığı ve öz benliğimizin kozmik iradeyle birleştiğini zannederiz, hatta zannetmeyiz bizzat yaşarız. Müziğin sebep olduğu bir cezbe halinde biz, dünyanin özündeki dourulamayan arzuyu kendi varlığımızda hissederiz. Bu itibarla müzik, ‘transandantal irade’nin doğrudan doğruya ruhlarımızda yansımasından, yankılanmasindan başka bir şey değildir.

Kaynak: Senail Özkan, Nietzsche, Ötüken yay.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on 30 Mayıs 2014 by in Müzik and tagged .
%d blogcu bunu beğendi: